28 april 2014

Brehm


Naamtype: Duitse familienaam. 1. eigenschapsnaam, voor een onrustige persoon, van 'Bremse', steekvlieg; 2. adresnaam, van 'Breme', doornenstruik;  3. herkomstnaam, plaatsnaam als Brehm (Sachsen-Anhalt) of Brehme (Thüringen). [DuFa] De naam wordt in de achttiende en negentiende eeuw in Nederland ook wel gespeld als 'Breem'. Deze spellingvariant komt niet meer voor in Nederland.

Aantal:
1947: 9 in Woerden, 181 in Nederland;
2007: 18 in Woerden, 243 in Nederland

Wilhelmus Georgius Brehm (1837-1924; foto Streekarchief Midden-Holland)

Naamdrager 1947: Johannes Carolus Marinus Brehm (Hatert, Nijmegen 1901 – Utrecht 1966), vestigt zich 1927 vanuit Den Haag in Woerden, filiaalhouder, colporteur, vertegenwoordiger, zoon van Carolus Maria Josephus Brehm (Schoonhoven 1870 – Woerden 1951), vestigt zich 1931 in Woerden, wijnstekersknecht, wijnpakhuisknecht, en Johanna van den Bergh (Schoonhoven 1875 – Woerden 1956).
Hij trouwt Woerden 1927 Lena Catharina Cornelia Pennings (’s-Gravenhage 1908 – Woerden 1973), dochter van Gerardus Josephus Pennings (’s-Hertogenbosch 1890 - 's-Gravenhage 1950), metselaar, wegwerker HTM, en Aaltje van der Horst (Dordrecht 1891 - 's-Gravenhage 1971).
Uit dit huwelijk volgens zijn persoonskaart van het bevolkingsregister, twee zoons en een dochter, waaronder:
     1. Carolus Maria Josephus Brehm (Woerden 1929 – Hengelo (Ov.) 1988), kappersbediende, bakker, kok, magazijnmeester, vertegenwoordiger, tuinier, x Woerden 1952 Teuntje van Straten (Vianen 1932 - Woerden 2014).
     2. Johannes Carolus Maria Brehm (Gouda 1931 – Woerden 2008), medewerker 637 Intendance Centrale Werkplaats 1947-, x Bodegraven 1955 (partner niet getoond i.v.m. privacy).


Stamreeks

Johannes Carolus Marinus Brehm, colporteur
(Hatert 1901 – Utrecht 1966)
x Woerden 1927 Lena Catharina Cornelia Pennings
(’s-Gravenhage 1908 – Woerden 1973)
                                        ↓

Carolus Maria Josephus Brehm, wijnpakhuisknecht
(Schoonhoven 1870 – Woerden 1951),
x Schoonhoven 1899 Johanna van den Bergh
(Schoonhoven 1875 – Woerden 1956)
                                         ↓
Wilhelmus Georgius Brehm, schilder
(Naarden 1837 – Schoonhoven 1924),
x Schoonhoven 1867 Elisabeth Murk
(Schoonhoven 1843 – Schoonhoven 1921)
                                         ↓
Wilhelmus Brehm, schilder
(Naarden 1814 - Naarden 1865)
x Naarden 1836 Catharine Marie Joseph Bran(d)s, borduurster
(Doornik ca 1817 - Amersfoort 1893)
                                         ↓
Jan George Breem, tapper, winkelier, tuinman
(Amsterdam 1773 - Naarden 1844),
x Naarden 1806 Jacoba van den Burg
(Naarden circa 1781 – Naarden 1857) 
                                         ↓

Joannes Georgius Brehm
x in of voor 1768 Gertrudis Magtild Schattel (Schadels)
(ovl. Weesp 1818)


Doopinschrijving van Rosina, dochter van Joannes Georgius Brehm en Gertrudis Magtild Schattel (r.k. kerk 't Boompje Amsterdam 317.1768

Herkomst: Amsterdam > Naarden > Schoonhoven > Hatert (Nijmegen) > Woerden
Oudst bekende voorvader is Joannes Georgius Brehm, gehuwd met Gertrudis Magtild Schattel. Zij laten in de jaren 1768 - 1773 vier kinderen rooms-katholiek dopen in Amsterdam. Hun huwelijk is daar niet gevonden.
Mogelijk is Joannes Georgius Brehm afkomstig uit het Duitse Marburg. In 1760 treedt een Johannes Georg Breem, mogelijk dezelfde als de hiervoor genoemde oudst bekende voorvader, in Amsterdam op als getuige bij de lutherse doop van een zoon van Casper Breem en Dirkje Wildenberg. Zij zijn in 1759 in Amsterdam getrouwd, waarbij bruidegom Casper uit het Duitse Marburg afkomstig is. Het is de moeite waard dit spoor naar Marburg verder te onderzoeken.

26 april 2014

De Jager



Naamtype: Beroepsnaam of adresnaam. Beroep: jager op wild, jachtopziener; scheepsjager die de trekpaarden drijft; schipper van een jaagschuit.[NFB]

Aantal:
1947: 26  in Woerden, 5.397 in Nederland;
2007: 15 in Woerden, 7.565 in Nederland


Kees de Jager (1876 - 1949), omstreeks 1940 (collectie Streekarchief Rijnstreek en Lopikerwaard)
Naamdrager 1947: Cornelis (Kees) de Jager (Woerden 1876 – Woerden 1949), vestigt zich 1870 vanuit Rietveld in Woerden, woont Leidsestraatweg 323, 219-I, 221-I, Rijnkade 84 (1948-), meesterknecht dakpannenfabriek, zoon van Jan de Jager (Rietveld 1840 - Woerden 1925), pannenmaker, werkman, en Cornelia de Jong (Barwoutswaarder 1841 – Barwoutswaarder 1913).
Hij trouwt 1e Woerden 1892 Clazina Visser (Woerden 1871 – Woerden 1926), dochter van Aart Visser (Woerden 1834 – Woerden 1897), werkman, en Neeltje Visser (Rietveld 1833 - Woerden 1920).
Hij trouwt 2e Woerden 1928 Pieternella Cornelia Pels (Maarssen 1876 – Woerden 1958), dochter van Gerrit Pels (Woerden 1838 – Woerden 1922), werkman, en Klaartje Visser (Woerden 1841 – Rosmalen 1924).
Uit het eerste huwelijk vermeldt zijn persoonskaart uit het bevolkingsregister acht kinderen:
     1. Cornelia de Jager (Woerden 1893 – 1969), x Woerden 1926 Jacob van der Vooren (Rotterdam 1894 – Woerden 1974), drogist en fotohandelaar in de Havenstraat.

Ondertekening huwelijksakte door o.a. het bruidspaar De Jager - Wiemelink, hun ouders en Jan de Jager, broer van de bruidegom. (Woerden 15.9.1921)
      2. Aart de Jager (Woerden 1895 – Woerden 1967), woont Leidschestraatweg 107, 75, 2e Hondhorststraat 12, Burg. Schalijstraat 6, Dahliastraat 36, stoker dakpannenfabriek, x Woerden 1921 Alberta Jenneken Wiemelink (Brummen 1901 – Woerden 1954).
     3. Jan de Jager (Woerden 1897 – Woerden 1972), vestigt zich 1924 vanuit Amersfoort te Woerden, woont Achterstraat 32, Costerusstraat 9, Leidsestraatweg 64-3, werkman, bediende brandstoffenhandel, werkman Rijks Centraal Magazijn, hoofdschrijver, x Woerden 1921 Alida van Eck (Harmelen 1900 – Woerden 1973), huisnaaister.
     4. Gijsbertus de Jager (Woerden 1899 – Woerden 1981), woont Pannebakkerijen 309, 313, 321, 219, Havenstraat 3-I, Eendrachtstraat 19, Nieuwstraat 17 (1969-), stoker dakpannenfabriek, x Woerden 1925 Antonia Elisabeth Lamboo (Woerden 1904 –  na 1981).
     5. Johanna Maria de Jager (Woerden 1901 – Woerden 1978), x Woerden 1927 Adrianus Kastelein (Zegveld 1897 – Woerden 1970), woont lange Ruide Weide, Driebruggen, bakker, betonarbeider.
     6. Neeltje de Jager (Woerden 1907 – Alphen aan den Rijn 1991), x Woerden 1927 Dirk Boekhout (Alphen aan den Rijn 1904 – Leiderdorp 1979), woont Alphen aan den Rijn, chauffeur, los werkman.
     7. Willem de Jager (Woerden 1909 – Woerden 1972), woont Leidschestraatweg 323, 219-I, 221-I, Gedempte Binnengracht 30 (1940-), Albert Cuijpstraat 23 (1957-), melkslijter, graanpakhuisknecht, bediende distilleerderij, x Woerden 1940 Alida van Doorn (Utrecht 1912 – Woerden 1978).
     8. Dievertje de Jager (Woerden 1911 – Stichtse Vecht 2011) x Woerden 1937 Bruinis Jan Hendrik van der Laak (Woerden 1910 – Utrecht 1995), woont te Maarssen.

Herkomst: Randwijk > Vianen > Breukelen > Utrecht > Woerden
De overgrootvader van bovengenoemde Kees de Jager, Jan de Jager (Utrecht 1773 - Rietveld 1831), werkman, vestigt zich tussen 1818 en 1827 met zijn vrouw Teuntje Schoonhoven (overleden Woerden 1840) en kinderen in Woerden.

Inschrijvng van het huwelijk van Reinier de Jager, jongeman uit 'Randewijk' en Mergje Cornelisdr Ni(euwpoort), Vianen 25.9.1711.

Oudst bekende voorvader en naamdrager is Reinier de Jager, die in 1711 in Vianen trouwt met Mergje Cornelisdr. Hij is afkomstig uit 'Randewijk', waarmee Randwijk in de Overbetuwe bedoeld zal zijn.

Geen familie: naamgever R. de Jagerschool
De naamgever van de R. de Jagerschool in het Staatsliedenkwartier behoort niet tot deze familie De Jager: Ruurd de Jager (Hennaard 1898 – Woerden 1972), gemeenteontvanger van Woerden, bekleedde verschillende maatschappelijke functies, was o.a. secretaris van de Vereniging voor Christelijk Schoolonderwijs te Woerden, zoon van Otte de Jager, boer te Hennaard, en Ynskje Boschma, x Woerden 1924 Pietertje de Vor (Waarder 1901 – Woerden 1971) (zie Woerdense Courant 20.4.1972).



22 april 2014

Den Heeten


Naamtype: Mogelijk eigenschapsnaam, voor iemand met een vurig temperament. De naam komt - in kleiner aantal - ook voor met de spellingvariant Den Heten.

Aantal 
Den Heeten:
1947: 22 in Woerden, 124 in Nederland;
2007: 25 in Woerden, 205 in Nederland
Den Heten:
1947: 3 in Woerden, 14 in Nederland;
2007: 0 in Woerden, 17 in Nederland

Gerrit Jan den Heeten (1917-1961) en Geertje Hilgeman (1919-2006) in de Voorstraat (eind jaren dertig van de twintigste eeuw)

Naamdrager 1947: Gerrit Jan den Heeten (Woerden 1917 – Wilnis 1961), woont Singel 106 Woerden, Nijmegen (1934-1937), Singel 106 I Woerden (1937-), boekhouder, hoofdonderwijzer te Noorden, zoon van Barend Nicolaas (Klaas) den Heeten (Woerden 1884 – Woerden 1942), slager, Voorstraat 11, en Willemina Spinhoven (Vreeswijk 1886 – Woerden 1957).

Woerdensch Weekblad 27.8.1927
Hij trouwt Linschoten 1945 Geertje Drika Cornelia Hilgeman (Linschoten 1919 – Woerden 2006), dochter van Jan Hilgeman (Linschoten 1892 – Woerden 1972), metselaar, en Cornelia Romijn (Linschoten 1897 – Linschoten 1972).
Uit dit huwelijk volgens zijn persoonskaart drie zoons en twee dochters, geboren Woerden 1946 – 1958. Waaronder:
     1. Barend Nicolaas (Nico) den Heeten (Woerden 1946 - Mullingar, Ierland 2011) onderwijzer in Woerden, x 1968 en 1978 (partner in leven).
     2. Jan den Heeten (Woerden 1951 - Woerden 1998), schilder, x 1972 (partner in leven).

Eerste doopinschrijving met de naam Den Heeten in het gereformeerde doopboek van Woerden

Herkomst: Woerden
De familienaam Den Heeten komt al bijna vier eeuwen in Woerdense bronnen voor. In de doopregisters van de gereformeerde kerk van Woerden, die in 1628 beginnen, treffen we hem voor het eerst aan wanneer voorvader Willem Pieters den Heeten in 1665 zijn dochter Geertjen laat dopen. Na deze dochter volgen tot 1682 de dopen van nog acht kinderen: Claas, Leendert, Annitjen, Baartje, Jan, Pieter, Leendert (de voorvader van bovengenoemde Barend Nicolaas) en Meijnsje. De vader wordt steeds als Den Heeten of met een variant van die naam ingeschreven:  Heten, Den Heten, Den Heete. Bij zijn huwelijk in Woerden in 1664 heet hij Willem Pieters Stolck en woont hij net als zijn bruid Annitjen Jans Snell buiten Woerden 'op het Santpadt'. 


Oudst bekende naamsvermelding Den Heeten uit 1634, in het archief van de Woerdense weeskamer. Onderste twee regels: 'mitsgaders Gerrit den Heeten als vader ende voocht van Jan Gerritsz sijnen soon, naegelaten weeskint van saliger Lijntgen Cornelisdr.' 

De naam Den Heeten treffen we al eerder aan in Woerdense bronnen. Zo vermeldt de boedelbeschrijving van Jasper Corsz Cotesteijn uit 1651 dat ene Pieter den Heeten hem 16 gulden schuldig is voor geleverde waren.
De oudst bekende naamsvermelding dateert uit 1634. In dat jaar verschijnt Gerrit den Heeten als voogd van zijn zoon Jan Gerrits, uit zijn huwelijk met Lijntgen Cornelisdr zaliger, voor de weesmeesters van Woerden. 


Bronnen: Streekarchief Rijnstreek en Lopikerwaard, Archief W054, Notariële akten Woerden, inv.nr. 8509, aktte d.d. 23.5.1651; Weeskamerarchief van Woerden, inv.nr. 21, akte d.d. 6.2.1634.  

Met dank aan P.J. den Hoed voor het beschikbaar stellen van de door hem en bovengenoemde B.N. den Heeten (1946-2011) verzamelde informatie over de familie Den Heeten. De foto van het echtpaar Den Heeten - Hilgeman is beschikbaar gesteld door Tyche den Heeten.


21 april 2014

Dolderman


Naamtype: adresnaam, boerderij Dolderman in het buurtschap Lettele, bij Deventer.

Aantal: 
1947: 15 in Woerden, 49 in Nederland;
2007: 10 in Woerden, 118 in Nederland

Boerderij Dolderman bij Lettele (website WatWasWaar, topografische kaart 1991)

Naamdrager 1947: Johan Dolderman (Woerden 1889 – Utrecht 1940), woont Gedempte Binnengracht 12, Nieuwendijk 63, 99, 127, metselaar, zoon van Jacobus Dolderman (Woerden 1855 - in of na 1923), machinist, en Jannigje Mooij (Woerden 1861 – Utrecht 1923).
Hij trouwt Woerden 1914 Marrigje de Jager (Woerden 1892 – Woerden 1940), dochter van Jan de Jager (Rietveld 1869 - Rietveld 1933), werkman, en Aaltje de Jong (Woerden 1872 - Woerden 1918).
Uit dit huwelijk vermeldt zijn persoonskaart de volgende kinderen:
     1. Jacobus (Jake) Dolderman (Woerden 1914 – London, Ontario 2002), emigreerde naar Canada, x Woerden 1940 Aaltje Neeltje (Alice) van den Dool (Zegveld 1916-).
     2. Alida Dolderman (Woerden 1915 – Zederik 2010), x Woerden 1947 Johannes Weerelts (Oosthuizen 1916 – Curaçao 1969).
     3. Jan Dolderman (Woerden 1917 – Woerden 2004), x Kamerik 1940 Jannigje Geertje Elizabeth Hoogendoorn (Kamerik 1917 – Woerden 2013).
     4. Dirk Dolderman (Woerden 1920 – Weert 1988), woont te Weert (1948-), bankwerker, monteur, elektrisch lasser, x Weert 1948 (partner nog in leven).

Handtekeningen huwelijksakte Woerden 26.3.1914. Behalve het bruidspaar Johan Dolderman en Marrigje de Jager ondertekenen onder andere de vader van de bruidegom, de ouders van de bruid en Cornelis Dolderman, smid te Woerden, broeder van de bruidegom.

Vestiging in Woerden
Kort voor zijn huwelijk in 1851 met Johanna Smaling vestigt Derk Dolderman (Deventer 1825 - Woerden 1891) zich vanuit Amsterdam in Woerden. Hij is schoenmaker van beroep en heeft net zijn diensttijd beëindigd als korporaal bij het vierde regiment infanterie. Johanna is eerder dat jaar bevallen van een zoon Gijsbert, vernoemd naar haar vader. Derk Dolderman erkent Gijsbert staande het huwelijk als zijn zoon. Gijsbert zet later 'Jan' voor zijn voornaam, naar zijn grootvader van vaders kant, en gaat dan door het leven als ´Jan Gijsbert´ Dolderman.  
Het echtpaar Dolderman-Smaling vestigt zich in de Pannebakkerijen en krijgt nog zes kinderen. Twee dochters en drie zoons bereiken de volwassen leeftijd en trouwen, waaronder de bovengenoemde Jacobus (1855-na 1923).

Inschrijving van het huwelijk van Gerrit Jansen, zoon van Jan Dolderman 'aen het Doldermans in Lettele', en Lummeken Teunissen, dochter van Teunis in de Weide, in het buurtschap Ortele (Colmschate 3.11.1748)

Herkomst: Lettele >  Deventer > Woerden
Oudst bekende naamdrager is Jan Gerritsen Dolderman. Hij wordt als vader genoemd bij het huwelijk van zijn zoons Gerrit (1748) en Cornelis (1752) in Colmschate. Bij de beide huwelijksinschrijvingen staat vermeld dat de bruidegom bij de hoeve Dolderman te Lettele woont. De Woerdense Doldermannen ontlenen hun familienaam dus aan deze boerderij.

Jan Gerritsen Dolderman is mogelijk identiek met Jan Gerrits Beuink, die in 1726 in Bathmen trouwt met Aaltjen Jansen. Zijn zoons Gerrit en Cornelis worden respectievelijk in 1727 en 1729 in Bathmen gedoopt, waarbij Bathmen ook als geboorteplaats wordt vermeld. 

Literatuur: Henk-Jan en Albert Beunk, 'Parenteel van Jan Beuinck', website (geraadpleegd 6.5.2014) van Aver, de genealogische vereniging van UT-kring (Universiteit Twente), mede gebaseerd op H. Bronsvoort, Genealogisch-biografische beschouwingen over het geslacht Beunk in en om Bathmen (Hasselt z.j.) 17-23.

Met dank aan Albert Beunk te Almelo voor het beschikbaar stellen van informatie Beuink-Dolderman.


19 april 2014

Bontan



Naamtype: Eigenschapsnaam. Verbastering, fonetische weergave van het Franse 'bon temps': goede tijd, goed weer. Bijnaam voor iemand met een opgewekt karakter. [NFB, WFB] De naam Bontemps komt in het Franse taalgebied nog steeds voor. Ook in andere taalgebieden bestaat een vergelijkbare familienaam: Mooiweer, Fairweather, Schönwetter. 

Aantal:
1947: 19 in Woerden, 83 in Nederland;
2007: 10 in Woerden, 140 in Nederland 

Wout Bontan (1917-1940) aan het werk bij dakpannenfabriek De Dam (later Wodast, circa 1935-1940, collectie Streekarchief Rijnstreek en Lopikerwaard)

Naamdrager 1947: Hermanus Bontan (Kamerik 1876 - Harmelen 1969), vestigt zich 1932 vanuit Barwoutswaarder in Woerden, woont Leidschestraatweg 112 (1932-), Havenstraat 6 (1962-), arbeider, los werkman, zoon van Joost Bontan (Maurik 1850 – Oudewater 1938), vestigt zich 1876 in Kamerik (A 103), verhuist 1884 naar Woerden, dienstknecht, pakhuisknecht, werkman, en Heintje van Wageningen (Kamerik 1857 - Woerden 1893).
Hij trouwt Oudewater 1914 Zwaantje van 't Hoog (Oudewater 1887 - Woerden 1962), dochter van Wouter van ’t Hoog (Linschoten 1845 - Oudewater 1914), metselaar te Oudewater, en Marrigje Blom (Linschoten 1847 - Oudewater 1897).
Uit dit huwelijk vermeldt zijn persoonskaart uit het bevolkingsregister de volgende kinderen:
     1. Joost Bontan (Oudewater 1916 - Haarlem 1996), woont te Haarlem, x Hillegom 1935 Matje Vreeken (Hillegom 1915 – Haarlem 1997).
     2. Wouter Cornelis Jan (Wout) Bontan (Woerden 1917 - Woerden 1940), arbeider dakpannenfabriek, x Woerden 1940 Martha Nieuwenhuijzen (Gouda 1917 – Gouda 1988).
     3. Heintje Bontan (Rietveld 1919 – Apeldoorn 1990), naaister, x Woerden 1943 Johan Heijink (Ede 1919 – Arnhem 1996), woont te Oosterbeek (Renkum).
     4. Cornelis Jan Bontan (Barwoutswaarder 1920 – Utrecht 1986), verhuist 1946 naar Utrecht, arbeider dakpannenfabriek, bewaker, administratief ambtenaar Justitie, x Woerden 1946 (partner in leven).
     5. Marrigje Alida Bontan (Barwoutswaarder 1922 – Utrecht 2010), woont te Utrecht, x Woerden 1948 Antonie van Erp (Gorinchem 1919 – Vlaardingen 2003).
     6. Petronella Wilhelmina Bontan (Barwoutswaarder 1926 - Barwoutswaarder 1927).
     7. Adrianus Bontan (Barwoutswaarder 1928 – Leiden 1993), verhuist 1949 naar Nieuwerkerk aan den IJssel en 1973 naar Moordrecht, veehoudersknecht, arbeider dakpannenfabriek, lasser, x Woerden 1948 (partner in leven).
     8. Hermanus Bontan (Barwoutswaarder 1929 - Barwoutswaarder 1929).
     9. Hendrik Jan Bontan (Barwoutswaarder 1930 – Woerden 1991), woont De Brauwstraat 30 1962, Adriaan van Ostadestraat 13 I 1962-, carrosseriebouwer, x Woerden 1962 (partner in leven).

Inschrijving van het huwelijk van Ferdinand Bontan, ruiter in het garnizoen van de maarschalk De Châtillon te 's-Hertogenbosch, met Anneken Dirckx Vermuer, jongedochter van Wijk bij Duurstede (gereformeerde kerk Wijk bij Duurstede 26.4.1631)

Herkomst: Wijk bij Duurstede > Maurik > Rijswijk (Gelderland) > Maurik > Kamerik > Woerden
Oudst bekende voorvader is Ferdinand Bontan die in 1631 in Wijk bij Duurstede trouwt met Anneken Dirckx Vermuer. Bij zijn huwelijk was hij als ruiter gelegerd te 's-Hertogenbosch, in het regiment van Gaspard III de Coligny, graaf (hertog) van Châtillon en maarschalk van Frankrijk. Dit Franse regiment was in dienst van de Nederlandse Republiek.
Vier jaar eerder trouwt in Wijk bij Duurstede Galeyn Bontans, van Breda en ruiter in het zelfde  Franse regiment, met Geertruyt Anthonisdr van Meerten. Hij is mogelijk verwant aan Ferdinand, de stamvader van de hier besproken familie Bontan.

Inschrijving van de ondertrouw van Dirck Bontemps, weduwnaar van Grietie Herberts, met Hendrickje Hendricks, jongedochter van Rijswijk (Wijk bij Duurstede 8.12.1678; attestatie naar Rijswijk 9.2.1679).  

In de oudste generaties wordt de naam in archiefbronnen ook wel gespeld als ´Bontemps´. Ferdinands zoon Jacobus ondertekent in 1687 een notariële akte met 'Jacobus Bontan'.  
De voornaam Joost is ruim drie eeuwen doorgegeven in de familie Bontan, tot in de tegenwoordige tijd. De eerste Joost Bontan was een kleinzoon van bovengenoemde Ferdinand en werd in 1686 gedoopt in de gereformeerde kerk van Wijk bij Duurstede als zoon van Dirck Bontan (geboren 1635).

Bronnen: Het Utrechts Archief, Notarissen in de stad Utrecht, inv.nr. U077a006, akte d.d. 21.3.1687.